Welke veiligheidsborden zijn er?

In elke werkomgeving, van een bouwplaats tot een kantoor, een laboratorium of een fabriekshal, is een heldere en direct herkenbare communicatie van veiligheidsinformatie van levensbelang. Veiligheidsborden vormen hierin de stille, maar onmisbare hoeksteen. Zij waarschuwen, verbieden, gebieden of informeren medewerkers en bezoekers op een universeel begrijpelijke manier over risico's en vereist gedrag.

Deze pictogrammen zijn verre van willekeurig; zij voldoen aan strenge Europese en vaak wereldwijde normen, zoals de NEN-EN-ISO 7010. Deze normering zorgt voor consistentie in vorm, kleurgebruik en symbool, zodat een verbodsbord of een brandbestrijdingsbord overal direct herkend wordt, ongeacht taalbarrières. Het systeem is logisch opgebouwd rond de psychologische impact van kleuren en vormen.

Om effectief te kunnen navigeren in een omgeving waar veiligheid voorop staat, is het essentieel om de verschillende categorieën borden en hun betekenis te kennen. Elke kleur en elke vorm draagt een specifieke, onmiddellijke boodschap uit. Hieronder wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste soorten veiligheidsborden die men kan tegenkomen, onderverdeeld naar hun primaire functie en visuele kenmerken.

Veelgestelde vragen:

Wat is het verschil tussen een gevaarsymbool (zwart op geel) en een verbodsbord (rood)?

Het belangrijkste verschil zit in de betekenis. Een gevaarsymbool (geel driehoek met zwarte rand en pictogram) waarschuwt voor een mogelijk gevaar. Het zegt: "Pas op, hier is een risico." Een verbodsbord (rode ronde rand met diagonale streep, wit vlak en zwart pictogram) geeft een verbod aan. Het zegt: "Dit is niet toegestaan, u moet dit gedrag stoppen." Voorbeeld: een gele driehoek met een uitroepteken waarschuwt voor algemeen gevaar. Een rood bord met een rookende sigaret en een diagonale streep verbiedt uitdrukkelijk roken.

Moeten veiligheidsborden in een klein bedrijf ook aan alle normen voldoen?

Ja, dat is verplicht. De Arbowet verplicht elke werkgever, ongeacht de grootte van het bedrijf, om duidelijke veiligheidsvoorzieningen te treffen. Correcte borden zijn een onderdeel daarvan. Ze zorgen dat medewerkers en bezoekers gevaren en veiligheidsvoorzieningen direct herkennen. Gebruik van niet-genormeerde borden kan tot verwarring leiden en is in strijd met de wet. Het is verstandig om een risico-inventarisatie uit te voeren om te bepalen welke borden in uw specifieke situatie nodig zijn.

Ik zie vaak een groen vierkant bord met een witte pijl. Wat betekent dat precies?

Dat is een veiligheidsaanduiding of een richtingsbord. Deze groene borden (met witte pictogrammen) wijzen de weg naar veiligheidsvoorzieningen. Ze geven geen gebod of waarschuwing, maar tonen een route. Voorbeelden zijn de pijl naar een nooduitgang, de locatie van een EHBO-post, een oogdouche of een verzamelpunt. Ze zijn bedoeld om in noodsituaties snel de juiste weg te vinden.

Hoe vaak moeten veiligheidsborden gecontroleerd of vervangen worden?

Er staat geen vaste termijn in de wet, maar de werkgever moet zorgen dat de borden altijd goed zichtbaar en leesbaar zijn. Controleer borden regelmatig, bijvoorbeeld tijdens een algemene veiligheidsronde. Vervang ze bij beschadiging, vervaging of als de situatie wijzigt. Belangrijk is dat verduisterde of verweerde borden hun functie verliezen. Zorg ook dat borden niet worden verplaatst of geblokkeerd door objecten zoals kasten of planten.

Is er ook een bord dat aangeeft waar je verplicht gehoorbescherming moet dragen?

Ja, dat is een blauw gebodsbord. Het is rond, met een blauw vlak en een wit pictogram. Het pictogram toont een hoofd met een gehoorbeschermer. Dit bord geeft aan dat het dragen van gehoorbescherming in dat gebied verplicht is. U treft dit bord aan bij machines met hoog geluidsniveau of in productiehallen waar de geluidsdrempel wordt overschreden. Het is een van de vele gebodsborden die persoonlijke beschermingsmiddelen voorschrijven.