Welke NEN keuringen zijn verplicht?

In Nederland vormt het NEN (Nederlands Normalisatie-instituut) de hoeksteen van veel technische en veiligheidsvoorschriften. De normen die zij ontwikkelen, beschrijven vaak de algemeen aanvaarde staat van de techniek. Een veelgestelde en cruciale vraag is echter welke keuringen op basis van deze NEN-normen wettelijk verplicht zijn. Het antwoord is niet eenduidig, want de verplichting vloeit meestal niet rechtstreeks uit de NEN-norm zelf voort.

De verplichting tot het laten keuren van installaties of werkzaamheden wordt primair opgelegd door wetten en algemene maatregelen van bestuur (AMvB's), zoals de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet), het Bouwbesluit en de Wet milieubeheer. In deze wetgeving wordt vaak verwezen naar het toepassen van 'deugdelijke materialen' of 'veilige procedures'. Hier komt de NEN-norm in beeld: zij specificeert wat in de praktijk als deugdelijk en veilig wordt beschouwd. Een inspectie volgens de relevante NEN-norm wordt daarmee de geaccepteerde methode om aan de wettelijke zorgplicht te voldoen.

Bovendien kan een specifieke NEN-keuring expliciet verplicht worden gesteld door een bevoegd gezag, zoals de gemeente, de brandweer of het Arbeidsinspectie. Dit gebeurt veelal via vergunningen, voorwaarden of ontheffingen. Denk hierbij aan de periodieke keuring van een bliksembeveiligingsinstallatie (NEN-EN-IEC 62305) die de brandweer eist, of de verplichte controle van een hijskraan (NEN-EN 13000) op de bouwplaats. Het niet voldoen aan dergelijke voorschriften kan leiden tot hoge boetes, aansprakelijkheid of zelfs sluiting van een bedrijf.

Kortom, of een NEN-keuring verplicht is, hangt af van een combinatie van wettelijk kader, het type installatie of werk, en de eisen van het bevoegde gezag. Het nalaten van een keuring waar dit wel van wordt geëist, brengt aanzienlijke risico's met zich mee voor de veiligheid, de rechtsgeldigheid en de continuïteit van uw bedrijfsvoering.

Veelgestelde vragen: