Welke planten helpen tegen bijen?

Voor veel mensen is de aanwezigheid van bijen in de tuin of op het balkon een welkome en nuttige gebeurtenis. Deze bestuivers zijn immers van levensbelang voor ons ecosysteem. Er zijn echter situaties, bijvoorbeeld bij een ernstige allergie voor bijensteken, waarin men op zoek gaat naar manieren om deze insecten op een natuurlijke wijze op afstand te houden.

Het is cruciaal om te begrijpen dat geen enkele plant bijen actief verjaagt of wegjaagt op een agressieve manier. In plaats daarvan kunnen we ons richten op planten die voor bijen minder aantrekkelijk zijn. Bijen worden primair aangetrokken door nectar- en pollenrijke bloemen met specifieke kleuren en geuren. Door te kiezen voor soorten die buiten deze voorkeur vallen, creëer je een omgeving die voor hen minder interessant is.

Dit artikel geeft een overzicht van plantensoorten die, door hun eigenschappen, doorgaans niet tot de favorieten van de honingbij of hommel behoren. Het doel is niet om bijen te schaden, maar om een bewuste keuze te maken voor een tuininrichting die, waar nodig, meer gericht is op rust en vermijding, terwijl we het cruciale werk van deze bestuivers voor de natuur als geheel blijven respecteren.

Planten die bijen op afstand houden van je zit- en eetplek

Hoewel bijen cruciaal zijn voor ons ecosysteem, kan hun aanwezigheid bij terrassen of eettafels soms hinderlijk zijn. Een strategische keuze van bepaalde planten kan helpen om deze plekken minder aantrekkelijk te maken voor bijen. Het principe is niet dat de planten bijen doden, maar dat hun sterke geur of eigenschappen bijen op natuurlijke wijze ontmoedigen om in de buurt te komen.

Citroengeraniums en citroenkruid, zoals citroentijm en citroenverbena, verspreiden een intense citrusgeur. Deze geur maskeert de zoete bloemengeuren die bijen aantrekken en werkt daardoor afwerend. Hetzelfde geldt voor lavendel. Hoewel hommels er soms op afkomen, vinden honingbijen de sterke aromatische olieën vaak te overweldigend, waardoor het een goede keuze is voor randen en potten nabij zitplaatsen.

Kruiden met sterke, pittige geuren zijn bijzonder effectief. Basilicum, vooral de sterke varianten zoals kaneelbasilicum, en rozemarijn vormen een natuurlijke barrière. Salie en munt, met name pepermunt, zijn uitstekende opties vanwege hun krachtige vluchtige oliën. Let op: munt kan erg woekeren, dus plant deze in potten om de groei te beheersen.

Voor schaduwrijke plekken onder of nabij een parasol is varen een interessante optie. Varens produceren geen bloemen of nectar en hun sporengeur is niet aantrekkelijk voor bijen, waardoor ze een neutrale, groene barrière vormen. Als decoratieve afweerder werkt alsem goed. Deze zilvergrijze plant met zijn bittere geur wordt door bijen consequent gemeden.

Plaats deze planten in potten op tafel, in bakken langs de rand van het terras, of als border rondom je zitgedeelte. Door hun geur te concentreren creëer je een onopvallende, natuurlijke zone die bijen liever vermijden, terwijl je toch een mooie, groene omgeving behoudt.

Kruiden en bloemen voor een natuurlijke afscherming van ramen en deuren

Een effectieve en geurrijke strategie om bijen op afstand te houden, is het creëren van een natuurlijke barrière met planten waar zij een hekel aan hebben. Door deze specifieke kruiden en bloemen in potten of bakken direct bij ramen, deuren of terrasopeningen te plaatsen, vormt u een levendig scherm.

Sterk geurende kruiden zijn hiervoor bijzonder geschikt. Citroengeranium, lavendel en munt verspreiden aromas die voor bijen vaak onaantrekkelijk zijn. Deze planten zijn niet alleen functioneel, maar ook decoratief en praktisch in gebruik voor de keuken.

Bepaalde bloemen werken eveneens afwerend. De sterke geur van afrikaantjes (Tagetes) en goudsbloemen schrikt niet alleen ongedierte in de moestuin af, maar kan ook bijen ontmoedigen om binnen te vliegen. Hetzelfde geldt voor wormkruid (Tanacetum), een historisch gebruikt insectwerend middel.

Voor een hogere, groene afscherming is rozemarijn een uitstekende keuze. Deze struik kan in een pot worden gekweekt en vormt een dichte, aromatische haag die bijen mijden. Combineer verschillende planten voor een gelaagd effect en een maximale geurbarrière rondom uw huis.

Veelgestelde vragen:

Zijn er planten die bijen echt weghouden uit mijn tuin?

Ja, bepaalde planten worden gemeden door bijen vanwege hun sterke geur of omdat ze weinig tot geen nectar en stuifmeel produceren. Voorbeelden zijn onder meer citroengeraniums, wormkruid (Tanacetum) en sommige soorten munt. Deze planten geven geuren af die bijen onaantrekkelijk vinden. Het is goed om te weten dat dit een afwerend effect heeft, maar geen garantie is dat er nooit een bij in de buurt komt. Voor een groter effect kun je deze planten strategisch plaatsen, bijvoorbeeld dicht bij zitplaatsen of deuropeningen.

Ik heb een kleine moestuin. Welke planten kan ik tussen mijn groenten zetten om bijen op afstand te houden?

In een moestuin zijn kruiden met sterke geuren vaak een goede keuze. Ze zijn nuttig in de keuken en kunnen tegelijkertijd bijen afweren. Plant bijvoorbeeld citroenkruid (citroenverbena), bonenkruid of knoflook tussen je groenten. Lavendel aan de randen van de moestuin is een interessante optie: hij trekt hommels aan, maar wordt vaak gemeden door honingbijen. Deze methode beschermt je moestuin niet volledig, maar kan wel helpen om de activiteit van bijen in het gebied te verminderen.

Werken deze planten ook tegen wespen?

Niet altijd. De werking is specifiek. Planten zoals wormkruid en citroengeranium kunnen wel enig effect hebben op wespen, maar het resultaat is wisselend. Wespen worden vaak aangetrokken door zoete geuren, terwijl bijen meer op zoek zijn naar bloemen. Een plant die beide kan helpen weren is de kruizemunt (Mentha spicata). De meest zekere manier om wespen te weren, blijft het voorkomen dat ze voedsel vinden, zoals openstaande zoete dranken of fruit.

Ik wil graag een bij-vriendelijke tuin, maar niet vlakbij mijn terras. Hoe pak ik dat aan?

Dat is een verstandige aanpak. Je kunt je tuin indelen in zones. Plant bloemen die bijen aantrekken, zoals kogeldistel, herfstaster of lavendel, aan de rand van je tuin of verder van het terras af. Rondom je zitplaatsen kies je dan voor de afwerende soorten, zoals wormkruid of bonenkruid in potten. Op deze manier bied je voedsel voor bestuivers waar ze geen overlast veroorzaken, en geniet je zelf van een rustiger terras. Het is een kwestie van slimme plaatsing.