Welke bladeren zijn geschikt om bladaarde van te maken?

Bladaarde is een van de kostbaarste grondstoffen voor de tuinier, een donker, kruimelig en humusrijk materiaal dat de bodemstructuur verbetert, vocht vasthoudt en een rijk leven aan micro-organismen herbergt. Het ontstaat door de trage, koude compostering van afgevallen bladeren, een proces dat de natuur zelf initieert op de bosbodem. Niet alle bladeren verteren echter in hetzelfde tempo of met hetzelfde resultaat.

De meest geschikte bladeren voor het maken van bladaarde zijn die van loofbomen zoals esdoorn, beuk, linde, els, populier en fruitbomen. Deze bladeren zijn relatief zacht en bevatten niet te veel moeilijk afbreekbare stoffen, waardoor ze binnen een jaar tot anderhalf jaar tot een fijne, homogene structuur vergaan. Vooral beukenblad staat bekend om zijn uitstekende kwaliteit en levert een zeer fijne, rulle bladaarde op die ideaal is voor het verbeteren van potgrond of voor gebruik in de moestuin.

Een tweede categorie wordt gevormd door bladeren die wel bruikbaar zijn, maar een langere composteringstijd vragen of beter gemengd worden met ander materiaal. Hieronder vallen de taaiere bladeren van eik, plataan en kastanje, die door hun hogere gehalte aan looizuur trager verteren. Deze bladeren zijn uitstekend, maar vragen wat meer geduld. Het is aan te raden ze te versnipperen voor gebruik en te mengen met de snellere soorten om het proces te versnellen en een evenwichtig eindproduct te garanderen.

Er zijn ook bladeren die men beter kan vermijden of slechts in zeer beperkte mate kan toevoegen. Dit zijn de bladeren van notenbomen (walnoot, okkernoot) vanwege het natuurlijke herbicide juglone, en die van coniferen, hulst, laurier en rododendron. Deze zijn vaak te zuur, te leerachtig of bevatten remmende stoffen die de afbraak sterk vertragen en de kwaliteit van de bladaarde negatief kunnen beïnvloeden. Bladeren die aangetast zijn door ernstige schimmelziekten, zoals roest of meeldauw, laat men ook beter achterwege.

Veelgestelde vragen:

Ik hoor vaak over eikenblad. Is dat wel goed voor bladaarde, of zijn er nadelen?

Eikenblad is zeker geschikt, maar het vergt wat extra aandacht. De bladeren van eiken bevatten looizuren, die van nature zorgen voor een wat zuurdere en langzamere vertering. Dit is op zich geen probleem. Om het proces te versnellen, kun je eikenblad het beste mengen met ander soorten blad, zoals van de esdoorn, linde of fruitbomen. Door deze mix ontstaat een evenwichtigere compost. Voor planten die van een zure grond houden, zoals rododendrons, is bladaarde van vooral eikenblad later juist weer heel geschikt.

Kan ik ook bladeren van notenbomen, zoals de walnoot, gebruiken?

Ja, dat kan, maar met een belangrijke kanttekening. Bladeren van de gewone walnoot bevatten de stof juglone, die de groei van sommige andere planten kan remmen. Tijdens het composteerproces breekt deze stof echter grotendeels af. Het is daarom verstandig om bladaarde van walnotenblad niet direct bij gevoelige planten, zoals tomaten of aardappelen, te gebruiken. Meng het voor de zekerheid altijd goed door andere bladaarde of gebruik het voor juglone-tolerante planten. Het blad zelf composteert verder goed.

Welke bladeren moet ik absoluut vermijden voor het maken van bladaarde?

Er zijn een paar soorten die je beter niet in je bladhoop doet. Bladeren van de Amerikaanse vogelkers schijnen stoffen te bevatten die het verteringsproces kunnen vertragen. Ook blad van zieke bomen, bijvoorbeeld met meeldauw of roest, kun je beter weggooien bij het restafval om verspreiding van de ziekte te voorkomen. Daarnaast zijn dikke, leerachtige bladeren, zoals die van de magnolia of laurierkers, erg traag in het composteren. Die kun je het eerst apart versnipperen of in een aparte hoop leggen waar je langer de tijd voor neemt.

Hoe lang duurt het voordat ik echte bladaarde heb, en maakt het soort blad daar verschil in?

De duur verschilt inderdaad sterk per bladsoort. Snel verteerbare bladeren, zoals van de els, es, populier, wilg en fruitbomen, kunnen al na een halfjaar tot een jaar bruikbare compost opleveren. Bladeren van de beuk, esdoorn en plataan doen er ongeveer een tot twee jaar over. Trage soorten zoals eik, kastanje en notelaar kunnen twee tot drie jaar nodig hebben. Een gemengde hoop is vaak het handigst; het snelle blad zorgt voor een goede start van het verteringsproces en het langzamere blad volgt geleidelijk.

Ik heb een haagbeuk in de tuin. Is het blad daarvan geschikt?

Zeker, het blad van de haagbeuk is uitstekend materiaal voor bladaarde. Het behoort tot de categorie bladeren die redelijk snel composteren, sneller dan beukenblad bijvoorbeeld. Het blad is niet te dik en niet te zuur, waardoor het goed verteert en een neutrale, humusrijke grondverbeteraar oplevert. Het is een van de betere soorten om te gebruiken. Je kunt het zonder problemen mengen met het blad van andere loofbomen uit de tuin voor een mooi eindresultaat.