De juiste smeermiddelen kiezen voor verschillende onderdelen van de graafmachine

Een graafmachine bestaat uit een complex samenspel van componenten, elk met specifieke smeringseisen. Het gebruik van één universeel smeermiddel is niet mogelijk en leidt tot voortijdige slijtage. De juiste keuze is afhankelijk van belasting, snelheid, temperatuur en de aanwezigheid van water of vuil.

Voor de zwaar belaste, langzaam bewegende lagers in de graafarm, draaikrans en onderstel zijn vaste (consistent) vetten essentieel. Kies een lithiumcomplex of calcium-sulfonaat vet met een hoge viscositeit. Deze vetten bieden uitstekende adhesie, beschermen tegen zware schokbelastingen en hebben goede waterafstotende eigenschappen.

Het hydraulisch systeem vereist een speciaal hydraulische olie (meestal ISO HM of HV). Deze olie moet optimale viscositeit-eigenschappen behouden bij wisselende temperaturen, uitstekend beschermen tegen slijtage en schuimvorming voorkomen. De specificaties van de machinefabrikant zijn hier leidend.

Voor de tandwielkasten van de loopmotor en de draaikrans wordt een tandwielolie met een hoge viscositeit (bijv. ISO EP 220 of 320) gebruikt. Deze EP (Extreme Pressure) oliën vormen een beschermende laag op de tandflanken om de extreme drukken en schokbelastingen op te vangen.

De open kettingen en pennen van de giek en arm hebben een vet nodig dat blijft plakken onder invloed van stof en water. Een pennenvet met hoge tack (kleefkracht) is hiervoor geschikt. Het wordt vaak gespoten als een stroperige, draadvormige laag die vuil buitensluit en langdurige smering biedt.

Voor centrale smeringspunten is een universeel (multi-purpose) lithiumvet met een goede pompbaarheid vaak de standaardkeuze. Het moet soepel door de leidingen stromen en voldoet aan de eisen van de meeste wrijvingspunten in het chassis en de arm.

Controleer altijd de onderhoudshandleiding van uw specifieke graafmachine voor de exacte specificaties (zoals ISO- of NLGI-klassen) en houd u strikt aan de voorgeschreven smeerintervallen. De juiste combinatie van producten en discipline verlengt de levensduur van onderdelen aanzienlijk en minimaliseert stilstand.

Praktische stappen voor het controleren en aanbrengen van smeervetten en oliën

Voer deze controle en onderhoud altijd uit volgens het officiële onderhoudsschema van de machinefabrikant en bij een koude machine op een vlakke ondergrond.

Stap 1: Voorbereiding en veiligheid. Zet de machine volledig uit, verwijder de contactsleutel en plaats doodmansbedieningen in de juiste positie. Draag persoonlijke beschermingsmiddelen (handschoenen, veiligheidsbril).

Stap 2: Visuele inspectie en controle. Inspecteer alle smeernippels, afdichtingen en oliepeilstokken op zichtbare schade, vuil of corrosie. Controleer het oliepeil in de motor, hydrauliek, transmissie en differentiëlen met de peilstok. De olie moet tussen de minimum- en maximummarkeringen zitten.

Stap 3: Reinigen van de smeernippel. Maak elke smeernippel en de directe omgeving grondig schoon met een schone doek of borstel. Dit voorkomt dat vuil en abrasief materiaal het lager of de machine binnendringen tijdens het smeren.

Stap 4: Toepassen van smeervet. Gebruik een vetspuit die compatibel is met het aanbevolen vettype. Plaats de vetspuitkop stevig op de nippel en breng vet aan totdat vers vet zichtbaar wordt bij de afdichting of totdat de lagereenheid licht weerstand biedt. Overvullen kan afdichtingen beschadigen.

Stap 5: Verversen van oliën. Voor het verversen van motor- of hydraulische olie: plaats een opvangbak, verwijder de aftapplug en laat de olie volledig aflopen. Vervang het oliefilter. Plaats de plug en vul het systeem met de exact gespecificeerde oliegraad en -hoeveelheid via de vuldop.

Stap 6: Test en nazorg. Start de machine en laat deze enkele minuten stationair draaien. Controleer op lekkages en controleer het oliepeil opnieuw, bijgevullen indien nodig. Verwijder overtollig vet van de buitenkant van de componenten.

Stap 7: Documentatie. Noteer het uitgevoerde onderhoud, de gebruikte smeermiddelen en de meterstand in het onderhoudslogboek van de graafmachine.

Veelgestelde vragen:

Ik moet de stuurketting smeren. Is gewone lithiumvet goed, of moet ik speciaal vet hebben?

Voor de stuurketting van een graafmachine is speciaal kettingvet aan te raden. Dit vet is dikker en plakkeriger dan standaard lithiumvet. Het hecht beter aan de schakels en wordt niet zo snel weggeslingerd of weggespoeld door modder en water. Gebruik bij voorkeur het vet dat de machinefabrikant voorschrijft. Dat staat in de bedieningshandleiding. Als die er niet is, kies dan voor een kwalitatief hoogwaardig kettingvet voor zware machines. Smeer regelmatig, vooral na werk in natte omstandigheden.

Mijn graafmachine staat vaak stil. Welke hydraulische olie voorkomt problemen bij koud starten?

Voor machines die stilstaan of in een koude omgeving werken, is de viscositeit van de hydraulische olie belangrijk. Een olie met een lage viscositeitsindex (bijvoorbeeld HVLP of MV) is geschikt. Deze olie blijft dun bij lage temperaturen, zodat de hydrauliekpomp makkelijk kan starten en snel smering krijgt. Bij warmer weer wordt de olie toch dik genoeg. Controleer altijd het instructieboekje van de machinefabrikant voor het exacte type en de specificaties (zoals DIN of ISO-klasse). Het gebruik van de verkeerde olie kan leiden tot schade aan de pomp en kleppen.