Wat zijn de drie soorten hydraulische vloeistoffen?

Hydraulische systemen zijn de krachtbronnen voor talloze toepassingen, van graafmachines en persen tot vliegtuigbesturingen. De levensader van deze systemen is de hydraulische vloeistof, die veel meer doet dan alleen kracht overdragen. Het fungeert als smeermiddel, koelmiddel en beschermt interne componenten tegen corrosie en slijtage. De keuze van de juiste vloeistof is daarom kritisch voor de prestaties, efficiëntie en levensduur van het hele systeem.

Ondanks de schijnbaar eindeloze variatie op de markt, zijn de meeste hydraulische vloeistoffen onder te verdelen in drie fundamentele categorieën, elk met een eigen chemische basis en specifieke voor- en nadelen. Deze indeling bepaalt in hoge mate hun gedrag onder extreme temperaturen, hun compatibiliteit met afdichtingen en hun milieuvriendelijkheid.

Het begrijpen van het onderscheid tussen op minerale olie gebaseerde, synthetische en watergedragen hydraulische vloeistoffen is de eerste stap naar een weloverwogen selectie. Deze kennis stelt technici en onderhoudspersoneel in staat om de optimale vloeistof te kiezen voor de specifieke eisen van hun apparatuur en werkomstandigheden, of het nu gaat om zwaar bouwwerk, voedselverwerking of toepassingen met een hoog brandrisico.

Veelgestelde vragen:

Ik heb een oudere tractor op de boerderij staan. Mijn buurman zegt dat ik daar een speciaal soort hydraulische olie in moet doen, anders kan de pomp kapot gaan. Welke soort is dat en waarom?

Uw buurman heeft gelijk. Voor oudere machines, zoals veel klassieke tractoren, is een op minerale olie gebaseerde hydraulische vloeistof de juiste keuze. Deze vloeistoffen, ook wel HL- of HLP-vloeistoffen genoemd, zijn ontwikkeld voor systemen met traditionele afdichtingsmaterialen. In die oudere tractoren worden vaak afdichtingen van natuurrubber of Buna-N gebruikt. De op minerale olie gebaseerde vloeistof laat deze materialen opzwellen tot de juiste mate, waardoor ze goed afdichten en niet bros worden. Moderne synthetische vloeistoffen kunnen deze oude afdichtingsmaterialen aantasten, waardoor ze krimpen of hard worden. Het gevolg is lekkages en uiteindelijk pomp- of cilinderschade. Controleer altijd het instructieboekje van de tractor voor de exacte specificatie van de fabrikant.

In onze productiehal staan machines die 's nachts bij lage temperaturen moeten kunnen opstarten, maar waar het overdag ook erg warm kan worden. Is er één type hydraulische vloeistof dat hier goed mee om kan gaan?

Ja, voor zulke wisselende omstandigheden zijn synthetische hydraulische vloeistoffen op basis van PAO (polyalfa-olefinen) vaak de beste oplossing. Deze vloeistoffen hebben een uitstekende viscositeitsindex. Dat betekent dat hun dikte (viscositeit) veel minder verandert bij temperatuurverschillen dan bij minerale oliën. Bij de koude nachtstart blijft de vloeistof voldoende vloeibaar om de pomp goed te kunnen smeren en zonder veel weerstand te kunnen stromen. Overdag, bij hoge omgevingstemperatuur en door de warmte die het systeem zelf genereert, wordt de synthetische olie niet te dun. Hierdoor blijft de beschermende film tussen bewegende onderdelen intact en behoudt het systeem zijn druk en vermogen. Hoewel de aanschafprijs hoger ligt, voorkomt dit type vloeistof slijtage door een slechte smering bij koude start en beschermt het het systeem optimaal onder bedrijfslast. Ook water-glycol vloeistoffen hebben goede temperatuureigenschappen en zijn brandwerend, maar zijn niet altijd geschikt voor standaard hydraulieksystemen vanwege hun lagere smerend vermogen.