Wat is zuiniger, CW4 of CW5?

Bij de aanschaf van een nieuwe cv-ketel staat de consument voor een belangrijke keuze: een traditionele hoogrendementsketel (CW4) of een condensatieketel (CW5). Het rendementsverschil tussen deze twee klassen is niet marginaal, maar essentieel voor zowel de energierekening als de ecologische voetafdruk. De kern van de vraag naar zuinigheid ligt in het fundamenteel andere werkingsprincipe.

Een CW4-ketel benut de warmte uit de verbrandingsgassen, maar laat een aanzienlijke hoeveelheid energie letterlijk door de schoorsteen verdwijnen. De in deze gassen aanwezige waterdamp condenseert niet en neemt zijn latente warmte-energie mee naar buiten. Een CW5-ketel is speciaal ontworpen om deze energie wel te recupereren. Door de retourstroom uit het verwarmingssysteem eerst af te koelen, condenseert de waterdamp in de afgassen en komt extra warmte vrij.

Dit technologische verschil vertaalt zich direct in cijfers. Waar een moderne CW4-ketel een rendement van rond de 90% kan halen, stijgt dit bij een correct afgestelde CW5-ketel naar 100% of zelfs meer (op basis van de onderste verbrandingswaarde). Die extra efficiëntie betekent minder gasverbruik voor dezelfde hoeveelheid warmte. De zuinigheidswinst van CW5 is dus een feit, maar de omvang ervan is afhankelijk van factoren zoals de temperatuur van het verwarmingssysteem en de isolatiegraad van de woning.

Vergelijking van het gas- en stroomverbruik per wasbeurt

Het energieverbruik per wasbeurt wordt primair bepaald door de benodigde warmte. Een CW4-wasmachine (40°C) gebruikt ongeveer 0,5 kWh aan elektriciteit om het water zelf te verwarmen. Een CW5-toestel (50°C) verbruikt aanzienlijk meer: ongeveer 1,0 kWh per wasbeurt voor dezelfde waterverwarming. Dit komt omdat de energiebehoefte exponentieel stijgt met elke graad.

Een warmtepompwasmachine (CW5 met warmtepomp) verandert deze vergelijking fundamenteel. In plaats van directe elektrische verwarming, onttrekt hij warmte uit de lucht. Hierdoor verbruikt een CW5 met warmtepomp slechts circa 0,2 à 0,3 kWh voor een was op 50°C, wat aanzienlijk lager is dan een conventionele CW4.

Voor huishoudens met een cv-ketel op gas is de situatie anders. Een wasmachine met warmwateraansluiting (hotfill) gebruikt gas om het water te verwarmen. Gas is per kWh doorgaans goedkoper dan elektriciteit. Een hotfill-machine kan voor een CW4- of CW5-programma dus lagere operationele kosten hebben, maar het totale gasverbruik van het huishouden stijgt.

Conclusie per type: een conventionele CW4 is zuiniger in stroom dan een conventionele CW5. Een CW5 met warmtepomp is echter het zuinigst in elektriciteit. Een hotfill-model kan, afhankelijk van de gas-/stroomprijs, de goedkoopste optie zijn, maar is niet per se het meest energie-efficiënt vanwege het primaire fossiele brandstofverbruik.

De invloed van de wastemperatuur en programma-duur op de kosten

Het energieverbruik van een wasmachine wordt in hoge mate bepaald door twee factoren: de ingestelde temperatuur en de duur van het programma. Samen vormen zij de grootste kostenpost bij het wassen.

Het opwarmen van water vraagt zeer veel energie. Een was op 60°C verbruikt aanzienlijk meer stroom dan een was op 30°C. De vuistregel is dat ongeveer 75% tot 90% van het totale energieverbruik van een wasbeurt naar dit opwarmen gaat. Elke graad minder bespaart dus direct. Moderne wasmiddelen zijn zo effectief dat voor normaal vervuild wasgoed 30°C of 40°C vaak volstaat.

De programma-duur heeft een directe impact op het verbruik van de pomp, de trommelmotor en, bij lagere temperaturen, op het eventueel bijverwarmen van het water tijdens de wasbeurt. Een lang Eco-programma lijkt tegenstrijdig, maar is zuiniger. Het compenseert de lagere temperatuur door een langere inweektijd, wat minder energie kost dan water verhitten. Een kort, intensief programma op hoge temperatuur is vaak de duurste optie.

De interactie tussen temperatuur en tijd is cruciaal. Een CW4 (katoenprogramma 40°C) is typisch korter dan een CW5 (katoenprogramma 40°C Eco). Het CW5-programma zal door de langere duur en mogelijk lagere gemiddelde temperatuur zuiniger zijn in totaal energieverbruik, ondanks de langere looptijd. Voor maximale besparing kies je dus een lage temperatuur in combinatie met een Eco- of zuinig lang programma, zoals vaak bij CW5 het geval is.

Veelgestelde vragen:

Ik zie dat CW5 een hoger energielabel heeft dan CW4. Betekent dit automatisch dat CW5 altijd zuiniger is?

Niet per se. Het energielabel vergelijkt apparaten binnen dezelfde klasse. CW5 heeft vaak een A+++ label, terwijl CW4 meestal A++ heeft. Dit betekent dat CW5 over het algemeen zuiniger is dan andere wasmachines op de markt ten tijde van zijn introductie. Echter, het absolute energieverbruik hangt sterk af van hoe je de machine gebruikt. Een CW5 die vaak op halve belading of op hogere temperaturen draait, kan uiteindelijk meer stroom verbruiken dan een volbeladen CW4 op een lage temperatuur. Het label is een goede richtlijn, maar je gebruik is bepalend.

Mijn oude CW4 is kapot. Is het de moeite waard om te repareren of kan ik beter investeren in een nieuwe CW5 voor de besparing?

Dat ligt aan de reparatiekosten en de staat van je huidige machine. Als de reparatie relatief goedkoop is (bijvoorbeeld minder dan een derde van de prijs van een nieuw toestel), kan het verstandig zijn je CW4 te behouden. De energiebesparing van een nieuwe CW5 ten opzichte van een goed functionerende CW4 is er wel, maar het duurt vaak jaren voordat die besparing de aankoopprijs van een volledig nieuwe machine goedmaakt. Voor het milieu is reparatie vaak de betere keuze. Alleen bij een zeer zware defecten of een extreem inefficiënt oud model weegt een nieuwe, zuinigere CW5 door.

Klopt het dat CW5-machines langer doen over een wasbeurt? En wat betekent dat voor het stroomverbruik?

Ja, dat klopt vaak. CW5-machines zijn geoptimaliseerd voor efficiëntie, niet per se voor snelheid. Ze gebruiken vaak meer spoelwater en hebben langere programma's op lage temperaturen (zoals Eco 40-60). Het idee is dat ze met minder warm water hetzelfde wasresultaat halen. Omdat verwarming van water de meeste energie kost, leidt dit tot besparing. Ook al duurt het programma langer, het verbruik aan elektriciteit voor de verwarming is lager. Voor het verbruik is de temperatuur dus belangrijker dan de duur.

Ik overweeg een CW5 vanwege het lage waterverbruik. Maar is minder water gebruiken altijd beter voor de reiniging en voor de machine zelf?

Minder water is zuiniger, maar het vraagt wel wat van de techniek. CW5-machines gebruiken geavanceerde spoeltechnieken en betere dosering van wasmiddel om met minder water toch schoon te wassen. Dit kan uitstekend werken. Een aandachtspunt is dat je het juiste wasmiddel moet gebruiken, bij voorkeur vloeibaar of speciaal voor efficiënte machines. Poedermiddel kan soms niet goed oplossen in weinig water. Voor de machine zelf is het geen probleem; ze zijn hierop ontworpen. Let wel op dat je de machine af en toe op een hogere temperatuur laat draaien (bijv. 60 graden) om zeepresten en vetafzetting tegen te gaan.