Hoeveel scheelt een thermostaat van 1 graad lager?

Het is een eenvoudige, vaak gehoorde tip voor energiebesparing: zet de thermostaat een graadje lager. Maar wat levert deze kleine aanpassing nu concreet op? Veel mensen onderschatten het effect, omdat een verschil van één graad in huis nauwelijks voelbaar lijkt. De impact op de energierekening en het milieu is echter verrassend groot.

De kern van de besparing ligt in de werking van uw cv-ketel. Elke graad die u de thermostaat lager zet, betekent dat uw verwarmingssysteem minder hard en minder lang hoeft te werken om de gewenste binnentemperatuur te bereiken. Omdat een huis voortdurend warmte verliest naar buiten, moet dit verlies continu worden gecompenseerd. Een lagere ingestelde temperatuur reduceert dit temperatuurverschil en dus het warmteverlies, waardoor de ketel minder energie verbruikt.

De besparing is niet lineair, maar volgt een vuistregel: één graad lager op de thermostaat bespaart gemiddeld ongeveer 6% op uw gasverbruik voor verwarming. Dit percentage kan variëren, afhankelijk van het type woning, de isolatie en uw leefgedrag. Voor een gemiddeld Nederlands huishouden vertaalt dit zich al snel in tientallen euro's per jaar. Het is een minimale ingreep met een maximaal financieel en ecologisch rendement.

Veelgestelde vragen:

Hoeveel bespaar ik nou echt per graad lager op de thermostaat?

De besparing is ongeveer 6% tot 8% op uw gasverbruik voor verwarming per graad. Als uw jaarverbruik bijvoorbeeld 1200 m³ gas is (waarvan een groot deel voor verwarming), kan 1 graad lager op jaarbasis al snel 60 tot 80 m³ gas schelen. Bij de huidige gasprijzen loopt dat al gauw op tot een besparing van zo'n €70 tot €100 per jaar. Het verschil is het grootst in de koudste maanden.

Werkt die besparing ook als ik de thermostaat alleen 's nachts lager zet?

Ja, dat werkt zeker. Dit heet 'nachttemperatuur' of 'slaapstand'. Door 's nachts, wanneer u onder de dekens ligt, de thermostaat 5 tot 8 uur op bijvoorbeeld 15 of 16 graden te zetten in plaats van de dagtemperatuur, bespaart u aanzienlijk. De ketel hoeft dan minder lang en minder hard te werken om de warmte vast te houden. Hoe langer de periode met een lagere temperatuur, hoe groter het effect.

Is 19 graden echt zo veel zuiniger dan 20 graden? Het voelt bijna hetzelfde.

Het temperatuurverschil voelt misschien klein, maar voor uw cv-ketel en energierekening is het dat niet. Die 6-8% besparing per graad is een gemiddeld technisch en natuurkundig principe. De ketel moet minder vaak aanslaan om het huis op 19 graden te houden dan op 20 graden, omdat de warmte sneller wegstroomt bij een groter verschil met de buitentemperatuur. Op de lange duur, over een heel stookseizoen, tijken die kortere en minder frequente brandertjes van de ketel flink aan.

Ik heb vloerverwarming. Maakt een graad lager dan ook zo'n groot verschil?

Bij vloerverwarming is het effect iets anders, maar nog steeds aanwezig. Vloerverwarming werkt op een lagere watertemperatuur en heeft een lange opwarmtijd. Daardoor is een constante, iets lagere temperatuur vaak juist verstandig. Een graad lager instellen leidt tot minder warmteverlies via de vloer en de ruimte. Omdat het systeem zo traag is, heeft veel schakelen geen zin. Een permanente verlaging van 1 graad geeft wel degelijk een besparing op het gasverbruik, zij het mogelijk iets minder spectaculair dan bij radiatoren.

Kan ik beter de thermostaat een paar uur heel laag zetten als ik weg ben, of blijft hij beter op dezelfde temperatuur?

Het is beter om de temperatuur flink te verlagen als u langer dan ongeveer twee uur weg bent. De energie die u bespaart tijdens die uren weegt ruimschoots op tegen de extra energie die nodig is om het huis weer op te warmen. Zet de thermostaat op 15 of 16 graden. Bij kort weg zijn (minder dan 2 uur) kan het zijn dat de temperatuur nog niet genoeg is gedaald om de moeite waard te zijn. Een klokthermostaat of slimme thermostaat kan dit voor u automatiseren.