Hoe onderhoud je hydraulische remmen?

Hydraulische schijfremmen zijn de standaard geworden op mountainbikes, racefietsen en veel stadsfietsen vanwege hun superieure remkracht, modulatie en betrouwbaarheid onder alle weersomstandigheden. In tegenstelling tot mechanische remmen, gebruiken ze een gesloten vloeistofsysteem om de kracht van de remhendel naar de remklauw over te brengen. Dit systeem is zeer efficiënt, maar vereist een specifiek en regelmatig onderhoud om optimaal en veilig te blijven functioneren.

Het negeren van dit onderhoud kan leiden tot een sponserig of zacht gevoel aan de remhendel, verminderde remkracht, piepende geluiden of zelfs volledig remverlies. Vervuiling van de remblokken en rotors, slijtage van onderdelen en vooral het binnendringen van lucht of vocht in het hydraulische systeem zijn de voornaamste boosdoeners. Goed onderhoud is daarom geen luxe, maar een essentieel onderdeel van verantwoord fietsgebruik.

Dit artikel leidt je door de cruciale stappen van basisonderhoud en -controle die elke fietser zelf kan uitvoeren, zoals het reinigen van rotors en remblokken, het controleren op slijtage en het bleeden van de remmen – de vitale procedure om lucht uit het systeem te verwijderen. We benadrukken het belang van schoon werken, het gebruik van de juiste remvloeistof (DOT-vloeistof of mineraalolie, afhankelijk van het merk) en het kennen van je eigen grenzen; complexere ingrepen laat je best over aan een professionele fietsenmaker.

Het controleren en bijvullen van remvloeistof

Het regelmatig controleren van het remvloeistofpeil is een essentieel onderdeel van het onderhoud. De remvloeistof bevindt zich in het remvloeistofreservoir, meestal gemonteerd op het stuur. Het reservoir is doorzichtig met minimum- en maximum-markeringen.

Controleer het peil bij een rechtop staande fiets. Het peil moet tussen de twee markeringen liggen. Een daling onder het minimum kan wijzen op slijtage van de remblokken of, ernstiger, op een lek in het systeem. Een significante of snelle daling vereist altijd professionele inspectie.

Voor het bijvullen is het cruciaal om de juiste remvloeistof te gebruiken. Shimano-remmen vereisen over het algemeen DOT-vloeistof (DOT 4 of 5.1), terwijl SRAM en andere merken meestal minerale olie specificeren. Gebruik nooit de verkeerde vloeistof, dit leidt tot onherstelbare schade aan de afdichtingen.

Maak de vuldop van het reservoir grondig schoon voordat u deze opent. Vul voorzichtig bij tot net onder de maximumlijn. Vermijd absoluut contact met vloeistof op lakwerk of remblokken, want DOT-vloeistof is bijtend. Sluit het reservoir stevig af.

Na het bijvullen bij slijtage van de remblokken, moet u vaak de remmen nog nablazen om lucht die in de leiding is gekomen te verwijderen. Bij twijfel over het type vloeistof, de oorzaak van peildaling of het ontluchten, raadpleeg dan een specialist.

Het vervangen van remblokken en het ontluchten van het systeem

Het vervangen van versleten remblokken en het ontluchten van het hydraulische systeem zijn twee cruciale onderhoudstaken. Ze worden vaak afzonderlijk uitgevoerd, maar kunnen soms samenvallen, bijvoorbeeld na het indrukken van de zuigers voor nieuwe, dikkere blokken.

Voor het vervangen van de remblokken verwijder je eerst het wiel. Haal dan de veiligheidsspin of splitpen uit de bevestigingsas en verwijder de blokken. Duw nu voorzichtig de remzuigers terug in hun huis met een geschikt gereedschap; dit kan de remvloeistof in het reservoir doen stijgen. Controleer het reservoirniveau en zuig eventueel overtollige vloeistof af om morsen te voorkomen. Plaats de nieuwe remblokken en monteer de bevestiging. Herhaal de procedure voor het andere wiel. Test de remmen voorzichtig voordat je gaat rijden; de eerste paar rembewegingen kunnen slap aanvoelen tot de blokken zijn ingesteld.

Het ontluchten van het systeem is noodzakelijk wanneer er lucht in de hydraulische leidingen zit, wat zich uit in een sponsachtig of zacht remgevoel. Je hebt hiervoor de juiste remvloeistof, een ontluchtingsslangetje en een doppensleutel nodig. Begin bij de remzuiger het dichtst bij het remhendel (meestal de achterrem) en werk naar de verst verwijderde (de voorrem). Vul het reservoir continu bij tijdens het proces om te voorkomen dat er opnieuw lucht wordt aangezogen.

Sluit het ontluchtingsslangetje aan op het ontluchtingsnippel van de remzuiger en plaats het andere uiteinde in een bakje met wat remvloeistof. Draai de nippel een kwartslag open. Knijp nu stevig in de remhendel, sluit de nippel en laat de hendel dan pas los. Herhaal deze stap tot er geen luchtbelletjes meer in de slang verschijnen. Voer dezelfde handeling uit op de andere rem. Zorg ervoor dat het reservoir tot de aangegeven maximumlijn gevuld blijft. Na het ontluchten moet het remhendel weer stevig aanvoelen.

Veelgestelde vragen:

Hoe vaak moet ik de remvloeistof in mijn hydraulische remmen verversen?

De remvloeistof moet minstens één keer per twee jaar vervangen worden. Vocht uit de lucht trekt langzaam in de vloeistof, wat het kookpunt verlaagt. Bij zwaar remmen kan de vloeistof dan gaan dampbelletjes vormen, wat tot een slap of wegvallend remgevoel leidt. Bij intensief gebruik, zoals bij mountainbiken of in natte omstandigheden, is een jaarlijkse verversing verstandiger.

Mijn remmen piepen. Wat kan ik doen?

Remgeluid ontstaat vaak door vervuiling of glazing op de remblokken en -schijven. Reinig de schijf grondig met speciaal reinigingsmiddel voor remmen. Controleer de remblokken: zijn ze vettig of versleten, vervang ze dan. Soms helpt het oppervlak van de blokken licht op te schuren met fijn schuurpapier. Zorg dat nieuwe blokken en schijven goed ingereden worden volgens de fabrieksinstructies.

Hoe controleer ik of mijn remblokken versleten zijn?

Bij de meeste remmen kun je de dikte van het remblokmateriaal visueel inspecteren. Kijk door het gaatje in de remzuiger of tussen de remplaatjes. Is er minder dan 1 mm materiaal over, dan moeten de blokken vervangen worden. Sommige merken hebben een slijtage-indicator in de vorm van een groef; is die verdwenen, dan is het tijd voor nieuwe blokken. Ook een metaal-op-metaal geluid is een duidelijk signaal.

Waarom voelen mijn remmen zacht en sponserig aan?

Een slap gevoel duidt meestal op lucht in het hydraulische systeem. Lucht is samendrukbaar, in tegenstelling tot remvloeistof, waardoor de remkracht niet goed wordt overgebracht. De oplossing is het 'bloeden' van de remmen. Hierbij wordt via een ventiel bij de remklauw de oude vloeistof en lucht afgetapt terwijl nieuwe vloeistof wordt bijgevuld via het reservoir bij de remhendel. Gebruik altijd het door de fabrikant voorgeschreven type remvloeistof (DOT of mineraalolie).

Mijn remschijf staat scheef en schuurt tegen een blok. Hoe stel ik dit bij?

Dit noemen we een 'lopende' schijf. Eerst controleer je of de schijf goed vastzit op de naaf. Als dat wel het geval is, kun je proberen de schijf voorzichtig recht te zetten met een speciale schijvenstel-tool of een schone waterpomptang. Pak de schijf stevig vast tussen de bekleding van de tang en buig hem voorzichtig in de tegenovergestelde richting van de aanraking. Doe dit in kleine stapjes en test tussendoor. Als de schijf te ver is gebogen of beschadigd, moet hij vervangen worden.